Thứ Hai, 16 / 7 / 2018 - 5:27 am

Vai trò dinh dưỡng của Protein (Chất đạm)

>> Vai trò dinh dưỡng của Lipit (Chất béo)
>> Vai trò dinh dưỡng của Glucid (Đường)
>> Vai trò dinh dưỡng của Vitamin

Hình ảnh chỉ mang tính chất minh họa.

Hình ảnh chỉ mang tính chất minh họa.

Đặc điểm của cơ thể sống là trao đổi vật chất thường xuyên giữa cơ thể với môi trường bên ngoài. Cơ thể lấy oxy, nước và thức ăn từ môi trường. Khẩu phần của con người là sự phối hợp các thành phần dinh dưỡng có trong thực phẩm và nước một cách cân đối, thích hợp với nhu cầu cơ thể. Các chất dinh dưỡng cơ bản là những chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể sống, bao gồm các chất sinh năng lượng như protein, lipid, glucid và các chất không sinh năng lượng như các vitamin, các khoáng chất và nước.

Protein là thành phần dinh dưỡng quan trọng nhất, chúng có mặt trong thành phần của nhân và chất nguyên sinh của các tế bào. Quá trình sống là quá trình trao đổi chất thường xuyên của Protein. Vì vậy, hằng ngày cần ăn vào một lượng đầy đủ protein cho việc duy trì sự sống, sự sinh trưởng, phát triển, sinh sản; cho quá trình lao động và học tập.

1. Vai trò dinh dưỡng của Protein

Có thể tóm tắt vai trò quan trọng của protein như sau: Protein là yếu tố tạo hình chính của tế bào, nó tham gia vào thành phần: máu, bạch huyết, hormone, enzim, kháng thể, các tuyến bài tiết và nội tiết. Do vai trò này mà protein có liên quan đến mọi chức năng sống của cơ thể (tuần hoàn, hô hấp, sinh dục, tiêu hóa, bài tiết, hoạt động thần kinh và tinh thần…).

Protein cần thiết cho sự chuyển hoá bình thường của các chất dinh dưỡng khác, đặc biệt là các vitamin và khoáng chất, bởi nó tham gia cấu trúc trong các enzym. Khi thiếu protein, nhiều vitamin thì sẽ không phát huy đầy đủ chức năng của chúng. Protein còn là nguồn năng lượng cho cơ thể, thường cung cấp 10% – 15% năng lượng của khẩu phần. 1g protein đốt cháy trong cơ thể cho 4 Kcal. Về mặt tạo hình không có chất dinh dưỡng nào có thể thay thế protein.

Protein kích thích sự thèm ăn vì thế nó giữ vai trò chính tiếp nhận các chế độ ăn khác nhau. Thiếu protein sẽ gây ra các rối loạn như ngừng sinh trưởng hoặc chậm phát triển, mỡ hoá gan, rối loạn hoạt động nhiều tuyến nội tiết (giáp trạng, sinh dục), thay đổi thành phần protein máu, giảm khả năng miễn dịch sinh học của cơ thể và tăng tính cảm thụ của cơ thể với các bệnh nhiễm khuẩn.

2. Giá trị dinh dưỡng của Protein

Các protein cấu thành từ các axit amin và cơ thể sử dụng các axit amin này để tổng hợp protein của tế bào và tổ chức cơ thể sống. Thành phần axit amin của cơ thể người không thay đổi và cơ thể chỉ tiếp thu một lượng các axit amin hằng định vào mục đích xây dựng và tái tạo tổ chức.

Trong tự nhiên, không có loại protein thức ăn nào có thành phần hoàn toàn giống với thành phần axit amin của cơ thể. Do đó, để đáp ứng nhu cầu, cơ thể cần phối hợp các loại protein thức ăn để có thành phần axit amin cân đối nhất.

8 axit amin cơ thể không tổ hợp được hoặc chỉ tổng hợp một lượng rất ít. Đó là Lizin, Tryptophan, Phenynalaninin, Leucine, Isoleucine, Valin, Threonin, Metionin. Người ta gọi chúng là các axit amin cần thiết.

Giá trị dinh dưỡng một loại protein gọi là cao khi thành phần axit amin cần thiết trong đó cân đối và ngược lại. Các loại protein nguồn gốc động vật (thịt, cá, trứng, sữa) có giá trị dinh dưỡng cao, còn các loại protein thực vật có giá trị dinh dưỡng thấp hơn.

Biết phối hợp các nguồn protein thức ăn hợp lý sẽ tạo nên giá trị dinh dưỡng cao của khẩu phần. Ví dụ gạo, ngô, mì nghèo Lizin còn đậu nành, mè có hàm lượng Lizin cao; khi phối hợp gạo, bột mì hoặc bắp với đậu nành, mè sẽ tạo nên protein có giá trị dinh dưỡng cao hơn các protein đơn lẻ.

3. Nguồn protein trong thực phẩm

Thực phẩm nguồn gốc động vật (thịt, cá, trứng, sữa) là nguồn protein quý, nhiều về số lượng, cân đối hơn về thành phần và hàm lượng các axit amin thiết yếu.

Thực phẩm nguồn gốc thực vật (đậu nành, gạo, mì, ngô, các loại đậu khác…) là nguồn protein quan trọng. Hàm lượng axit amin cần thiết cao trong đậu nành, còn các loại đậu khác thì hàm lượng axit amin thiết yếu không cao, tỉ lệ các axit amin kém cân đối hơn so với nhu cầu cơ thể. Nhưng việc có sẵn trong thiên nhiên một khối lượng lớn với giá rẻ nên protein thực vật có vai trò quan trọng đối với khẩu phần của con người.

 Nguồn:Thực phẩm chức năng – sức khỏe bền vững, NXB Khoa Học & Kỹ Thuật.

 Xem bài tiếp theo >>

Ý kiến bạn đọc ( 0 )

Mới nhất

|

Quan tâm nhất

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

XEM THÊM
Hôm nay: 0
Trong tháng: 1817
Tất cả: 1895541