Thứ Ba, 20 / 2 / 2018 - 10:54 pm

Bệnh suy tuyến thượng thận

Suy tuyến thượng thận hay suy vỏ thượng thận, còn gọi là bệnh Addison là tình trạng tuyến thượng thận sản xuất quá ít Cortison, đôi khi là cả Aldosteron dẫn đến rối loạn các quá trình chuyển hóa trong cơ thể, ảnh hưởng rất nghiêm trọng đến sức khỏe của bệnh nhân (BN), thậm chí gây tử vong.

Ảnh minh họa.

Ảnh minh họa.

Tuyến thượng thận có vai trò gì?

Thượng thận là tuyến nội tiết nhỏ nằm ngay phía trên 2 thận. Mỗi tuyến bao gồm 2 phần, phần tủy (bên trong) tiết ra các Hormon Catecholamin có tác dụng duy trì mức huyết áp và nhịp tim, phần vỏ (bên ngoài) tiết ra các Hormon Corticosteroid, những Hormon này có vai trò rất quan trọng đối với sự sống.

Vì sao thượng thận lại bị suy ?

Có 2 nhóm nguyên nhân gây thượng thận.

– Nguyên nhân tại tuyến thượng thận (suy thượng thận tiên phát): Phần vỏ thượng thận bị phá hủy nên không thể sản xuất đủ Hormon theo nhu cầu của cơ thể. Nguyên nhân phổ biến nhất là bệnh tự miễn, trong đó hệ thống miễn dịch coi tuyến thượng thận là một vật ngoại lai xa lạ nên đã tấn công phá hủy tuyến nội tiết này. Các nguyên nhân khác có thể là lao hoặc viêm tuyến thượng thận do vi khuẩn, di căn ung thư tới thượng thận, chảy máu tuyến thượng thận…

suythuongthan1– Nguyên nhân ngoài tuyến thượng thận (suy thượng thận thứ phát): Do tuyến yên bị tổn thương nên sản xuất ACTH bị giảm, hậu quả là hoạt động của tuyến thượng thận cũng bị giảm mặc dù nó không hề bị tổn thương.

Ngoài ra, suy thượng thận thứ phát còn do uống quá nhiều thuốc Glucocorticoid (như Prednisolon, Dexamethason) để điều trị các bệnh mạn tính như thấp khớp, hen, lupus… sẽ ức chế các hoạt động của tuyến thượng thận và khi ngừng uống thuốc này thì tuyến thượng thận mất khả năng phục hồi về hoạt động bình thường. Nguyên nhân này khá phổ biến ở Việt Nam, gặp nhiều ở các bệnh nhân nữ lớn tuổi, sống tại các vùng nông thôn, bị đau khớp đã tự mua thuốc Prednisolon uống kéo dài.

Suy thượng thận có biểu hiện như thế nào?

Tùy theo mức độ tổn thương hoặc giảm sản xuất các Hormon nhanh hay từ từ mà người ta chia suy thượng thận thành 2 loại cấp và mạn tính. Mức độ nặng của 2 loại suy thượng thận này có khác nhau.

Suy thượng thận mạn tính: Quá trình giảm sản xuất Hormon diễn ra chậm, thường do các nguyên nhân tự miễn, lao thượng thận. Các triệu chứng cũng xuất hiện từ từ, kín đáo cho đến khi BN suy sụp. BN cảm thấy yếu mệt và mỏi cơ. Mệt xuất hiện ngay khi ngủ dậy và kéo dài suốt cả ngày; gầy sút, chán ăn; da sạm đen, nhất là ở mặt, môi, lưỡi, khuỷu tay, núm vú…; huyết áp thấp, có thể ngất do huyết áp quá thấp; buồn nôn, nôn, ỉa chảy; trầm cảm.

625manwithlowerbackpain1

Ảnh minh họa.

Suy thượng thận cấp tính: Là BN bị tổn thương tuyến thượng thận đột ngột, nhanh, chẳng hạn do chảy máu hoặc BN có suy thượng thận mạn tính bị mắc thêm các bệnh nặng khác như viêm phổi, chấn thương…; Các triệu chứng nặng, xuất hiện đột ngột: đau bụng, đau lưng, đau chân; nôn và ỉa chảy nhiều gây mất nước nặng; huyết áp thấp, tụt, có khi không đo được; lơ mơ, có thể hôn mê.

Điều trị có khó không?

Điều trị suy thượng thận mạn tính bằng cách bổ sung các Hormon thượng thận mà chủ yếu là Cortison dưới dạng các thuốc uống như Hydrocortison, Prednisolon. Do nguyên nhân phổ biến gây suy thượng thận là bệnh tự miễn nên điều trị thường là suốt đời, nhưng liều lượng có thể thay đổi, cụ thể là tăng lên khi BN bị ốm, sốt, ỉa chảy, mệt… hoặc mắc thêm bệnh khác.

– Trong một số trường hợp còn cần được điều trị thêm Aldosteron như Florinef (uống) hoặc Androgen. Dùng các thuốc này có thể giúp BN thấy khỏe mạnh hơn, chất lượng cuộc sống tốt hơn và duy trì được khả năng hoạt động tình dục.

– Điều trị cơn suy thượng thận cấp: Do suy thượng thận cấp là bệnh nặng, có thể gây tử vong do các nguyên nhân huyết áp tụt, hạ đường huyết, tăng kali máu… nên người bệnh cần được điều trị tích cực và nhanh chóng, các thuốc phải được dùng bằng đường tiêm như tiêm tĩnh mạch Hydrocortison, truyền tĩnh mạch các dung dịch đường Glucose hoặc muối Natri Clorua.

Để đề phòng các cơn suy thượng thận cấp cũng như các hậu quả xấu của biến chứng này thì ngoài việc phải uống thuốc Hydrocortison đều đặn BN suy thượng thận nên:

– Đeo ở cổ tay một thẻ hoặc vòng có ghi vắn tắt chẩn đoán và điều trị phòng trường hợp bị hôn mê thì các thầy thuốc sẽ có phản ứng nhanh hơn, chính xác hơn.

– Dự trữ thuốc: Nếu bạn bỏ thuốc một ngày thì rất nguy hiểm vì vậy bạn nên có một túi thuốc dự trữ tại chỗ làm hoặc trong túi du lịch để có thuốc uống liên tục khi quên uống ở nhà vào buổi sáng.

– Luôn giữ liên hệ với thầy thuốc bằng cách đi khám đều đặn hoặc gọi điện hỏi để biết mình uống thuốc đủ liều, không thiếu mà cũng không bị thừa; đồng thời được tư vấn để tăng hoặc giảm liều, thay đổi uống thuốc cho phù hợp.

Nguồn: Internet

Ý kiến bạn đọc ( 0 )

Mới nhất

|

Quan tâm nhất

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

XEM THÊM
Hôm nay: 52
Trong tháng: 1746
Tất cả: 1633399